Đuôi cụt Bụng đỏ là loài được ghi danh trong sách đỏ thế giới, định cư ở khu vực phía nam Trung Quốc, Đài Loan và Nhật Bản và di cư xuống phía nam bán cầu trong mùa đông (Được biết đến là một trong số rất ít các loài Đuôi cụt di cư trên toàn thế giới).
Chú thích: Vùng màu đỏ là vùng Fairy Pitta định cư và sinh sản, vùng màu xanh lá là vùng di cư.
Các birder trên thế giới để chắc chắn xem và chụp được hình loài này thường bay thẳng đến Đài Loan, Nhật Bản. Tuy nhiên, theo yêu cầu công việc là ghi nhận hình ảnh Đuôi cụt Bụng đỏ di cư tới Việt Nam cho một dự án bảo tồn động vật hoang dã cũng như mong muốn thử thách khả năng của chính mình. Tôi đã nhận lời thực hiện Bird Quest tìm kiếm Đuôi cụt Bụng đỏ tại Việt Nam.
Bird Quest này chẳng hề dễ dàng, rõ ràng là vậy! Ở Việt Nam, một số tài liệu và báo cáo khoa học đã chỉ ra rằng: Chỉ có thể tìm thấy Đuôi cụt Bụng đỏ ở khu vực Đông Bắc Bộ, và trên bản đồ thì tôi khoanh vùng một số khu vực có thể xuất hiện và bắt đầu tìm kiếm.
(Ảnh chụp tại VQG Ba Vì)
Các địa điểm kể đến gồm có: VQG Ba Vì, VQG Tam Đảo, VQG Xuân Thủy và khu vực rừng núi đá vôi thuộc Hà Nam. Riêng trong tháng nửa cuối tháng 7 và tháng 8, tôi đã liên tục di chuyển giữa các khu vực Ba Vì và Tam Đảo; Xuân Thủy và Hà Nam.
(Ảnh chụp tại VQG Tam Đảo)
(Ảnh chụp tại VQG Tam Đảo)
Tại Ba Vì, Hà Nam và Xuân Thủy, các cuộc khảo sát đều không có kết quả nào khả quan. Nhiều giả thuyết được đặt ra: do Xuân Thủy, Hà Nam quá nóng vào tháng 8, Ba Vì, Tam Đảo mưa và sương mù…
(Ảnh chụp tại VQG Tam Đảo)
Là tôi, đang tìm kiếm dấu hiệu của lũ chim di cư – VQG Tam Đảo – Chụp bởi bạn đồng hành.
Tuy nhiên các giả thuyết đó đều bị dẹp tan trong chuyến khảo sát ở Tam Đảo vào nửa cuối tháng 8. Tại đó tôi thu được một túm lông mà khi về đối chiếu với tài liệu, cũng như tham khảo ý kiến của một số chuyên gia, tôi chắc đến 99% đây là lông của loài Đuôi cụt Bụng đỏ. Chú chim xấu số này có thể đã bị thợ săn bắn hạ sau khi di cư tới nơi, hoặc bị một loài chim ăn thịt nào đó bắt.
Đang lúc chán nản, rối trí, tôi cùng một người bạn làm bảo tồn đi khảo sát một địa điểm chụp ở dọc bờ sông Hồng ngay trong thành phố Hà Nội. Chiều chạng vạng, tôi bước qua những rặng cây bụi thấp để theo dấu một chú chim đớp ruồi (cũng là loài di cư) thì một chú chim màu sắc sặc sỡ với túm lông bụng màu đỏ vụt bay qua mặt tôi và lao vào một bụi cây gần đó và biến mất. Tiếp tục theo dấu chim bay, tìm kiếm trong im lặng, chúng tôi chui vào một bụi cây, âm thầm chờ đợi và sự kiên trì cuối cùng cũng được đền đáp. Chú chim bụng đỏ đó rõ ràng là loài Đuôi cụt Bụng đỏ mà tôi đang tìm kiếm. Nhiệm vụ được hoàn thành trong sự bất ngờ, may mắn và hân hoan!
Một số hình ảnh của Bird Quest này đã được đăng tải trên Tạp chí Heritage Vietnam.
Bird Quest là một loạt các bài viết của tôi về quá trình tìm kiếm, ghi hình những loài chim tại Việt Nam. Hầu hết những loài được nhắc đến trong các Bird Quest đều nằm trong danh sách các loài quý hiếm, cần được bảo tồn nghiêm ngặt trên thế giới hoặc rất khó gặp ngoài tự nhiên (tại Việt Nam). Ngoài những chia sẻ về kinh nghiệm đi xem và chụp ảnh các loài chim, Bird Quest cũng là nơi chia sẻ một số kỹ năng/kỹ thuật khi chụp ảnh chim nói riêng và động vật, thiên nhiên hoang dã nói chung.